I was inspired to exteriorize journalistically by an excellent text by Bartosz Biernat titled „Poison”, and more specifically its ending. In it, the author writes the following words: “Nationalists are mentally and ideologically ready to pick up their gloves. And then there will be only one thing left: KO.” Confronted with such radically expressed optimism, I felt the need for a polemical retort. I understand, of course, the difference between an analytical article and a propaganda article written „to lift up hearts,” but this is a difference in style and intensity, not in conclusions. When the analysis says „it’s alright,” the propaganda says, „it’s great.” Meanwhile, in my opinion, it is neither alright, nor great. It’s so-so at most.

A lot has been written about the current state of Polish nationalism. A whole lot. Thousands of diagnoses, and no reasonable proposition. Homegrown writing done in good faith – the thought of hundreds of young activists itching with excitement over their keyboards and full of naive hopes that their article, manifesto or appeal will be the source of renewal brings a tear to the eyes. It’s just that good faith alone does not suffice. Salomon cannot pour out of an empty vessel. In order to give, you must have. To explain, you yourself have to understand, and not be a child in the fog. In any case, if this text does not contribute anything constructive, it will be no tragedy, on the contrary – the continuation of what is and the quiet status quo will remain.

So what is the problem with Polish nationalism? The same as with the Polish nation: it has no head. This head was cut off several generations ago, and no conditions were created for it to grow back. A body without a head is obviously not a happy situation. All it can offer, are agonizing convulsions, even those prolonged beyond measure. The head of a nation as well as a political movement is its elite.

Polish nationalism does not have an elite and it does not want to have one. Recently, on the portal I read a bizarre text entitled „The Necessity of Radicalization in the Nationalist Movement„, the author of which tried to show that building an elite is contrary to the community spirit inherent in nationalism and to radicalism as such. It is difficult to argue with such a thesis at all, suffice it to say that even the most fanatical French revolutionaries and Bolsheviks recognized the need for committees and commissars.

I can guess however, where these views come from. It is hard to understand something that you have only read about, but never seen it with your eyes. That which we call the elite in Poland today, does not fulfill its functional dimension and constitutes its polar opposite. The Polish political, business and cultural „elite” is not the head of the national organism. It is something else, alien and hostile: a transplant or tumour, sucking the life force out of the nation. But let’s not reinvent the wheel and beat around the bush where the matter is obvious.

The national movement, as it is known, was a grassroots, urban movement in post-communist Poland. Apart from a few living political fossils, it was composed mostly of young and lowly placed people on the social ladder, who joined the movement due to a subculture. Not so long ago, you could read on national forums the declarations of young men who „want to start their adventure with nationalism by buying heavy shoes”, and therefore asked for advice about footwear choices. The changes that have taken place in the last decade are unfortunately only a change in decoration. „Fighting Poland” and NSZ crosses supersede the „neo-fascist” symbolism and surplus jackets have given way to more or less designer „patriotic clothing”. I will leave open the question of whether cotton can have feelings and views. From an aesthetic point of view, this may be some progress, but looking deeper, we will find no reason to be satisfied. The issue is not some or other dress code. The issue is any „dress code” and what is behind it, namely building an identity of a movement on third-rate gadgets and the subcultural need to distinguish oneself from the rest of society. A popular pastime still happens to be urban chases after Antifa (an even more niche game) – a sad reflection of the atmosphere of the 1930s, when street violence was an expression of a clash between great political movements, avant-garde ideologies and powerful decision-making centers. Everyone is looking for opponents according to their needs. The main force of the movement is still the same energy of inexperienced juveniles. They are valuable as a whole. It is people of value as individuals that are lacking.

If anyone thinks that the author has just joined the “suit and tie” trend, they are mistaken. The nation and nationalism need hooded boys charged with negative energy. They need brawlers, football hools and bruisers ready for anything. People who will willingly jump into the fray as soon as the prospect of fighting arises, because they have little to lose and much to win. The System is a brutal and ruthless force, devoid of moral or common sense constraints in achieving its goals. That’s why, what it fears most, is also strength – grinning teeth and clenched fists. The pacification of the street would be its great success. It is the possibility of an unpredictable and desperate reaction of the street that marks the limit of the System’s actions.

And yet the hooded boys will not win the revolution. The economically, organisationally and intellectually weak are exposed to the System’s cunning foxes: skilful propagandists and licensed authorities. Their dedication and will to fight finds no support in any opinion-forming milieu and in no material support base. The left hates them, the right is afraid. Nobody will stand up for them, but there will be no shortage of accusers. They’ll be like an army without supplies: a day of combat, and then either home or to the dust.

A pissed off youth is matter for upheaval, but form is still needed. To make soup, we need a pot. To keep these people under control, to guide them, provide for them and protect them, a nationalist elite is needed.

The consequence of the lack of elites is also the lack of a political program, which is by no means identical to the political idea, but constitutes another, more detailed level of the implementation of ideological assumptions – a tool for their implementation. The political program transforms thoughts formulated on a general, ideological or even metaphysical level into concrete space and time.It contains an analysis of conditions, sets out tasks, measures and perspective for their implementationIt is based on a strong intellectual background and refers to concrete political and economic visions. At least, that’s how it should be, but unfortunately … „Our Aim – A Great Poland” is a beautiful slogan, but equipping activists with only such „arguments” condemns them to helplessness in absolutely every public matter that life brings. Programs and strategies are, of course, variable and relative elements, so it is impossible to create a single „universal” that will be so ingenious, that it will miraculously suddenly push things forward. What is needed is a critical intellectual mass of people – a milieu where, based upon solid ideological foundations, directions of development will be indicated on an ongoing basis.

Let us not delude ourselves, however, that a thus defined elite will arise thanks to the application of a „homegrown method”. In the 21st century, no one who hasn’t had much to do with economic knowledge can create a realistic economic concept. Doboszyński and Leon XIII as bedtime reading after a day at the factory are not enough. The same applies to other areas, such as philosophy, law, culture, youth education, defense. How can you still talk about defending borders or identifying with the Cursed Soldiers without having received the most basic military training? How can one talk about national culture without knowing anything at all as to what is happening to world culture? And so on. We need professionalization and specialization. We need leaders and experts in every area of ​​life, not hastily trained dilettantes. Of course, professionalism does not have to, indeed – cannot be – some reality external to the political movement – it should become its feature. It is not the professors who have to like nationalists. It is the nationalists who must become professors. It is, of course, a long-term process, yet indispensable for carrying out real qualitative changes.

In essence, it’s about something even more general, which is to function soberly and efficiently in reality, not in the world of dreams and retrospectives. If we misunderstand Evola’s slogan of rebellion against the modern world as a call to rebellion against modernity, we will soon get confused because all we have is the present. We need less empty words and more real knowledge and skills, more humble curiosity and an attempt to understand the world, and not repeat with a wise face the same litanies that someone wrote in the 1930s. We do not have to practice escapism, because it is we who constitute and create reality, not the System, which is only a devilish wart upon it.

Some of what I am writing about is already happening. I perceive the emergence of Trzecia Droga (Third Way) as an element of a broad opening of nationalism and an exit from the intellectual and reputational ghetto. Only in this way can nationalism really become ready to enter the ring in the future.


Do uzewnętrznienia się publicystycznie zainspirował mnie zamieszczony na „3drodze” znakomity skądinąd tekst Bartosza Biernata pt.”Trucizna”, a konkretnie samo jego zakończenie. Autor pisze w nim następujące słowa: „Nacjonaliści są gotowi mentalnie i ideowo, by podnieść rękawice. A wtedy pozostanie już tylko jedno:KO”. Skonfrontowany z tak radykalnie wyrażonym optymizmem, poczułem potrzebę polemicznej riposty. Rozumiem oczywiście różnicę pomiędzy artykułem analitycznym a propagandowym, pisanym „ku pokrzepieniu serc”, jest to jednak różnica dotycząca stylu i natężenia a nie wniosków. Kiedy analiza mówi „jest dobrze”, propaganda mówi „jest wspaniale”. Tymczasem moim zdaniem nie jest ani dobrze, ani wspaniale. Najwyżej tak sobie.

O kondycji polskiego nacjonalizmu napisano wiele. Bardzo wiele. Tysiące diagnoz i żadnej sensownej propozycji. Domorosła pisanina w dobrej wierze – aż się łza w oku kręci na myśl o setkach młodych działaczy, drżących z podniecenia nad klawiaturą i pełnych naiwnej nadziei, że to właśnie ich artykuł, manifest czy odezwa będzie zarzewiem odnowy. Tyle, że sama dobra wiara nie wystarczy. Z pustego i Salomon nie naleje. Żeby dawać, musisz coś mieć. Żeby tłumaczyć, musisz sam rozumieć, a nie być dzieckiem we mgle. Tak czy inaczej, jeżeli ten tekst nie wniesie nic konstruktywnego, nie stanie się żadna tragedia, wręcz przeciwnie – utrzyma się ciągłość i zaciszny status quo.

Jaki więc jest problem z polskim nacjonalizmem ? Taki sam, jak z polskim narodem: nie ma głowy. Tę głowę ucięto już kilka pokoleń temu i nie stworzono warunków, aby odrosła. Ciało bez głowy to oczywiście nie wesoły stan. Jedyne na co je stać, to agonalne drgawki, nawet takie przedłużające się ponad miarę. Głową narodu a także ruchu politycznego jest jego elita.

Polski nacjonalizm nie ma elity i mieć nie chce. Ostatnio na portalu przeczytałem kuriozalny tekst zatytułowany „Konieczność radykalizacji w ruchu nacjonalistycznym” którego autor usiłował wykazać, że budowanie elity jest sprzeczne z nieodłącznym dla nacjonalizmu duchem wspólnotowym oraz z radykalizmem jako takim. Ciężko w ogóle polemizować z taką tezą, wystarczy powiedzieć, że nawet najbardziej fanatyczni francuscy rewolucjoniści i bolszewicy uznawali potrzebę istnienia komitetów i komisarzy.

Domyślam się jednak, skąd biorą się takie poglądy. Ciężko rozumieć coś, o czym się tylko czytało, natomiast nie oglądało w życiu na oczy. Byt nazywamy dziś w Polsce elitą, stanowi w wymiarze funkcjonalnym jej dokładne przeciwieństwo. Polska „elita” polityczna, biznesowa i kulturalna nie jest głową dla organizmu narodowego. Jest czymś innym, obcym i wrogim: przeszczepem lub nowotworem, wysysającym z narodu siły życiowe. Nie odkrywajmy jednak Ameryki i nie bijmy piany tam, gdzie sprawa jest oczywista.

Tzw. ruch narodowy (nie mówię tu o partii założonej w celu zapewnienia miejsca pracy dwóm wygadanym wiecznym studentom) był w postkomunistycznej Polsce ruchem oddolnym, ulicznym. Pomijając nieliczne żywe skamienieliny polityczne, tworzyli go w większości ludzie młodzi i nisko sytuowani na drabinie społecznej, którzy do ruchu przystąpili na fali subkultury. Jeszcze nie tak dawno można było przeczytać na narodowych forach deklaracje młodzieńców, którzy „chcą zacząć swoją przygodę z nacjonalizmem od zakupu ciężkich butów”, w związku z czym proszą o poradę w wyborze obuwia. Zmiany, które zaszły w ostatniej dekadzie są niestety tylko zmianą dekoracji. „Polska Walcząca” i krzyże NSZ wypierają symbolikę „neofaszystowską” a lotnicze kurtki z demobilu ustąpiły mniej lub bardziej markowej „odzieży patriotycznej”. Pytanie, czy bawełna może mieć uczucia i poglądy, pozostawiam otwarte. Z punktu widzenia estetyki jest to być może jakiś postęp, ale patrząc głębiej nie znajdziemy powodów do zadowolenia. Tu nie chodzi przecież o „dress code” taki lub inny. Problemem jest w ogóle jakikolwiek „dress code” i to co się za nim kryje, a mianowicie budowanie identyfikacji ruchu w oparciu o trzeciorzędne gadżety i subkulturowa potrzeba odróżniania się od reszty społeczeństwa. Popularną rozrywką wciąż bywają miejskie ganianki z tzw. Antifą (jeszcze bardziej niszowym grajdołem) – smutny odblask klimatu lat 30. XX wieku, kiedy uliczna przemoc była wyrazem starcia wielkich ruchów politycznych, awangardowych ideologii i potężnych ośrodków decyzyjnych. Każdy szuka przeciwników na swoją miarę. Główną siłą ruchu jest wciąż ta sama energia niedoświadczonych wyrostków. Są oni wartościowi jako masa. Brakuje ludzi wartościowych jako jednostki.

Jeżeli ktoś myśli, że autor właśnie wpisał się w nurt „krawaciarski”, jest w błędzie. Naród i nacjonalizm potrzebują naładowanych złą energią zakapturzonych chłopców. Potrzebują gotowych na wszystko zadymiarzy, kiboli i łobuzów. Ludzi, którzy z ochotą rzucą się w wir walki, kiedy tylko perspektywa walki się pojawi, bo niewiele mają do stracenia, wiele zaś do wygrania. System jest brutalną i bezwzględną siłą, pozbawioną hamulców moralnych czy zdroworozsądkowych w realizacji swoich celów. Dlatego tym, czego ostatecznie boi się najbardziej, jest także siła – wyszczerzone zęby i zaciśnięte pięści. Pacyfikacja ulicy byłaby jego wielkim sukcesem. To właśnie możliwość nieobliczalnej i desperackiej reakcji ulicy wyznacza granicę działań Systemu.

A jednak chłopcy w kapturach nie wygrają rewolucji. Słabi ekonomicznie, organizacyjnie i intelektualnie są wystawieni na żer przebiegłym systemowym lisom: zręcznym propagandystom i koncesjonowanym autorytetom. Ich poświęcenie i wola walki nie znajduje oparcia w żadnym środowisku opiniotwórczym i w żadnym materialnym zapleczu. Lewica ich nienawidzi, prawica się boi. Nie ujmie się za nimi nikt, natomiast nie zabraknie oskarżycieli. Będą jak armia bez zaopatrzenia: dzień walki, a potem do domu albo do piachu.

Młodzieńcze wkurwienie jest materią przewrotu, ale potrzebna jest jeszcze forma. Żeby zrobić zupę , musimy mieć garnek. Aby tych ludzi utrzymać w ryzach, pokierować, zaopatrzyć i ochronić potrzebna jest nacjonalistyczna elita.

Konsekwencją braku elit jest również brak programu politycznego, który bynajmniej nie jest tożsamy z ideą polityczną, ale stanowi kolejny, bardziej szczegółowy poziom realizacji założeń ideowych – narzędzie do ich urzeczywistnienia. Program polityczny przekuwa myśli formułowane na ogólnym, światopoglądowym lub wręcz metafizycznym poziomie w czasoprzestrzenny konkret. Zawiera analizę uwarunkowań, wytycza zadania, środki i perspektywę ich wykonania. Opiera się na silnym zapleczu intelektualnym i odwołuje do konkretnych wizji ustrojowych i ekonomicznych. Tak przynajmniej być powinno, ale niestety… „Naszym celem – wielka Polska” to hasło piękne, jednak wyposażenie działaczy w takie tylko „argumenty” skazuje ich na bezradność w absolutnie każdej sprawie publicznej jaką tylko przynosi życie. Programy i strategie to oczywiście elementy zmienne i względne, dlatego nie sposób stworzyć jedynego „uniwersału”, który będzie tak genialny, że cudowny sposób nagle popchnie sprawę do przodu. Potrzebna jest raczej krytyczna masa intelektualna – środowisko, w którym w oparciu o solidne fundamenty ideowe będą wskazywane na bieżąco kierunki rozwoju.

Nie łudźmy się jednak, że tak właśnie definiowana elita powstanie dzięki zastosowaniu „metody chałupniczej”. W XXI wieku nie stworzy realistycznej koncepcji ekonomicznej nikt, kto z wiedzą ekonomiczną nie miał wiele do czynienia. Doboszyński i Leon XIII czytany do poduszki po dniu w fabryce nie wystarczą. Dotyczy to tak samo innych dziedzin jak na przykład filozofii, prawa, kultury, wychowania młodzieży, obronności. Jak można mówić wciąż o bronieniu granic czy utożsamiać się z Żołnierzami Wyklętymi nie mając odbytego najbardziej podstawowego przeszkolenia wojskowego ? Jak można mówić o kulturze narodowej, nie wiedząc ni w ząb co się dzieje kulturze światowej ? I tak dalej.

Potrzebujemy profesjonalizacji i specjalizacji. Potrzebujemy liderów i ekspertów w każdej dziedzinie życia, nie przyuczonych naprędce dyletantów. Oczywiście profesjonalizm nie musi, ba – nie może być – jakąś rzeczywistością zewnętrzną w stosunku do ruchu politycznego – powinien stać się jego cechą. To nie profesorowie muszą polubić nacjonalistów. To nacjonaliści muszą zostać profesorami. Jest to oczywiście proces długofalowy, a jednak nieodzowny dla dokonania realnych zmian jakościowych.

W gruncie rzeczy chodzi o coś jeszcze bardziej ogólnego, a mianowicie o to, aby trzeźwo i sprawnie funkcjonować w rzeczywistości, nie zaś w świecie marzeń i retrospektyw. Jeżeli hasło Evoli o buncie przeciw nowoczesnemu światu zrozumiemy opacznie jako wezwanie do buntu przeciw współczesności, to rychło dostaniemy pomieszania zmysłów, ponieważ jedynym co mamy jest właśnie współczesność. Potrzeba nam mniej pustosłowia a więcej realnej wiedzy i umiejętności, więcej pokornej ciekawości i próby zrozumienia świata, a nie powtarzania z mądrą miną po tysiąckroć tych samych litanii, które ktoś napisał w latach 30. ubiegłego wieku. Nie musimy uprawiać eskapizmu, bo to my stanowimy i tworzymy rzeczywistość, a nie System, który jest na niej tylko diabelską naroślą.

Część z tego o czym piszę, już się dzieje. Powstanie Trzeciej Drogi postrzegam jako element szerokiego otwarcia nacjonalizmu i wyjście z intelektualnego i wizerunkowego getta. Tylko w ten sposób, w przyszłości nacjonalizm może rzeczywiście stać się gotowy by wejść do ringu.

Lascia una risposta